«Տողադարձ չենք անում` ոչինչ, բառը սխալով ենք գրում` ոչինչ, սխալ ենք արտաբերում` ոչինչ, հայերենի շեշտը սխալ ենք դնում` ոչինչ … բա եղա՞վ: Այսպես մինչև ու՞ր», - հայերեն լեզուն անաղարտ պահելու մասին մտահոգվում է գրականագետ Դավիթ Գասպարյանը, ով իր անհանգստությունը կիսեց լրագրողների հետ:
Ամենևին դեմ չլինելով հայերենի բարբառներն իրենց տեղում գործածելուն` գրականագետն անընդունելի համարեց այն, որ «բարբառը մտնում է եթեր, դառնում է հոդված կամ գիրք» և փաստեց, որ «այժմ Երևանը դարձել է բարբառախոս հայերենի հավաքատեղի»:
Դ. Գասպարյանի համար հուսադրող չեն անգամ մեզանում տպագրվող գրքերը, որոնք, ըստ նրա, լույս են տեսնում «բազմաթիվ զարհուրելի սխալներով, որոնք շատերի համար օրինակելի են դառնում»:
«Կարծում եմ, որ մենք այս հարցում պետք է վարենք որոշակի քաղաքականություն, որովհետև լեզուն ազգային ամենամեծ հարստությունն է, սեփականությունը և ժողովրդի քաղաքակրթության բարձրագույն շերտը», - համոզված է գրականագետը:
Լեզվի աղավաղման պատճառները, Դ. Գասպարյանի կարծիքով, պետք է փնտրել դպրոցներում, որտեղ «լեզվական ուսուցումը շատ խայտառակ վիճակում է, գրականությունը պատշաճ չափով ուշադրության չի արժանանում, իսկ թեստային ձևով քննություն հանձնելը մարդուն կտրում է լեզվի հարուստ իմացություններից, գրականություն կարդալուց»: Աղավաղման պատճառներից է նաև, ըստ գրականագետի, մտածողության օտարամուտ լինելը:
«Հայերեն մտածել դադարել են: Եթե նախկինում մտածողությունը ռուսերեն էր, այժմ անգլերեն», - բացատրում է Դ. Գասպարյանը:
Այդուհանդերձ` լեզուն անաղարտ պահելու համար Դ. Գասպարյանը լուծման եղանակներ էլ ունի: Նա առաջարկում է ուժեղացնել Լեզվի պետական տեսչության դերը և իրականացնել վերահսկողություն բոլոր բնագավառներում` սկսած գովազդային վահանակներից մինչև տպագրվող գրքերը: Վերահսկաման ընթացքում հայտնաբերված սխալները, գրականագետի առաջարկության համաձայն, պետք է քննադատվեն և հրապարակվեն մամուլի միջոցով:
Ամենագլխավոր լուծումը Դ. Գասպարյանը համարում է լեզվի ուսուցման որակի բարձրացումը և հայ գրականությանը մեծ դերակատարում տալը: Բացի այդ, նա առաջարկում է դասալսումներ անցկացնել և հեռացնել բոլոր` սխալ հայերենով խոսող դասախոսներին և ուսուցիչներին: Սակայն այս ամենը Դ. Գասպարյանը հնարավոր է համարում միայն պետական միջամտության պայմաններում:
03.03.2009, 15:17
No comments:
Post a Comment